ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Paris’te gerçekleştirilen G7 toplantısında Washington’ın yeni İran politikasını duyurarak askeri müdahale ya da diplomatik uzlaşı yerine Tahran yönetimini ekonomik yaptırımlarla yıpratmayı amaçlayan üçüncü bir yol haritasının devreye alındığını açıkladı.
Kongre ara seçimlerinde yaşanan oy kayıplarının ardından Tahran ile yürütülen gerilimi siyasi bir risk olarak değerlendiren Başkan Donald Trump, savaşın yeniden başlatılması ile anlaşma yapılması alternatifleri arasından ekonomik tecrit seçeneğini tercih etti. İsrail cephesi ilave askeri adımları desteklerken, Körfez ülkeleri operasyonların sınırlandırılmasını savundu.
Beyaz Saray’da Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile temaslarda bulunan Donald Trump, Tahran’a yönelik yeni hava taarruzlarının gündemde olmadığını kaydetti. ABD Başkanı, mevcut tabloda deniz ablukasının korunacağını ve İran’ın lojistik hatlarını hedef alan adımları sürdüreceklerini belirtti:
oldukça düşük bir ihtimal
gerekli görünmediğini
Trump tarafından hayata geçirilen ve Hazine Bakanı Scott Bessent, CIA Direktörü John Ratcliffe ile Jared Kushner tarafından desteklenen Demir Kapı planı, Tahran’ın ileri teknoloji ve mühimmat sevkiyatında yararlandığı kara güzergahlarını kesmeyi hedefliyor. G7 mevkidaşlarına hitap eden Dışişleri Bakanı Rubio ise askeri yöntemlere mecbur olmadıklarını şu ifadelerle savundu:
Başkan’ın önünde yalnızca iki seçenek yok. Mesele yalnızca savaşa dönmek ya da saçma bir barış anlaşması imzalamak değil. Aptalca bir anlaşma yapmayacağız. Sahip olduğumuz üçüncü seçenek, şu anda yaptığımız şeyi yapmaya devam etmektir
Başkan asılsız bir zaman baskısı altında değil, İranlılar kendi ekonomilerine büyük zarar veriyor
İran bir anlaşmayı çok ister. Sorun şu ki, öne sürmeye devam ettikleri koşullar absürt. Yani şu anda ciddi bile değiller
Sonunda yemek yemek zorundasınız. Nihayetinde ekonomik gerçekler en radikal delinin bile kafasına dank eder. Dolayısıyla zaman geçtikçe bunun bir etkisi olacağını düşünüyorum
Şu anda İran’a çektirilen ekonomik acı olağanüstü boyutta ve katlanarak artıyor. Her geçen gün büyüyor. Aynı hedefe ekonomik araçlar ve ekonomik baskı yoluyla ulaşıyorsak askeri saldırılar düzenlememize gerek yok. Bu bir çıkmaz değil. İran küresel pazarda enerji satamama durumuyla bugüne kadar hiçbir zaman böylesine karşı karşıya kalmamıştı
Bölgesel Dengeler ve Müttefiklerin Çekinceleri
İran’a dönük ticari kanalların, uçuşların ve sınır kapılarının kapatılması baskısı; aralarında Türkiye, Irak ve Pakistan’ın da bulunduğu bölge ülkelerinde yerel istikrarsızlık kaygılarına yol açtı. İlgili strateji, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney’in “ne savaş ne anlaşma” formülüne son verilmesi yönündeki talimatıyla da çelişiyor. Süreci yorumlayan Atlantic Council analisti Danny Citrinowicz mevcut riskleri aktardı:
İran’ın bu durumu süresiz olarak kabullenmek gibi bir niyeti yok. Tahran, Washington ve bölgesel ortakları için ekonomik ve güvenlik maliyetlerini artırmanın Amerikan politikasında bir değişikliği zorlamanın tek yolu olduğu sonucuna varabilir. Tehlike ortada: İran gerilimi tırmandırır, Washington karşılık verir ve her iki taraf da kendilerini zorunlu olarak istemedikleri başka bir askeri çatışmanın içinde bulur
Katar Başbakanı Al Sani, G7 temaslarında Tahran’ın güvensizliğini aşmak ve anlaşma ihtimalini korumak adına Çin ile Avrupa ülkelerinin sürece garantör sıfatıyla katılması gerektiğini vurguladı.
