Kuzeybatı Alaska’daki 200’ü aşkın akarsuda görülen turuncu renk değişiminin, iklim ısınmasıyla çözülen donmuş toprak katmanlarının tetiklediği doğal asit kaya drenajı sebebiyle gerçekleştiği tespit edildi. AGU Advances dergisinde yayımlanan araştırma, derin katmanlardaki sülfürlü kayalarla temas eden yer altı sularının yüksek miktarda metali yüzeye taşıdığını belgeledi.
Permafrost Çözülmesi Ağır Metal Salımını Hızlandırdı
Bilim insanlarının 2022-2024 periyodunda Brooks Sıradağları çevresindeki altı su havzasından topladığı numuneler, yer altı sularının eriyen permafrost tabakasından sızarak minerallere ulaştığını kanıtladı. Su ve oksijenle temas ederek sülfürik aside dönüşen bu sızıntılar; demir, nikel, alüminyum, çinko, kadmiyum ile nadir toprak elementlerini akarsu yataklarına taşıdı. Ölçümlerde bozulmamış üst havzalardaki 8,3 seviyesindeki medyan pH, yamaç sızıntılarında 3,2 seviyesine kadar geriledi.
Asit Tamponlama Kapasitesi Taşınımı Durduramıyor
Ana nehir gövdeleri sahip oldukları kimyasal tamponlama mekanizması sayesinde pH dengesini nötr seviyelerde tutsa da taşınan kirleticilerin yayılımı engellenemedi. Salmon Nehri’nin 103 kilometrelik güzergâhında yapılan analizler, kollardan gelen akışla birlikte litredeki nikel miktarının 0,5 mikrogramdan 32,4 mikrograma, sülfatın ise 25 miligramdan 280 miligram seviyesine ulaştığını gösterdi.
Kritik Eşik 2018-2019 Kışında Aşıldı
Agashashok ve Wulik havzalarının geçmişe dönük verileri, kimyasal yoğunlaşmanın 2019-2020 yıllarında sıçrama yaptığını ve Wulik Nehri’ndeki toplam çinko konsantrasyonunun yüzde 770 oranında arttığını ortaya koydu. Bu sıçramanın, yoğun kar örtüsünün toprağı izole ederek donmayı engellediği ve derin erimeyi hızlandırdığı 2018-2019 kış periyodunun ardından yaşandığı bildirildi.
2021 ile 2024 yılları arasında Wulik Nehri’ndeki sülfat ile çinko değerlerinin yeniden düşüş kaydettiğini aktaran araştırmacılar, asit nötralizasyonundaki bu geçici iyileşmenin mekanizmasının henüz tam olarak aydınlatılamadığını ifade etti.
Yorumlar kapalı.