Uluslararası Para Fonu ve ulusal veri tabanları verilerine göre, Arap dünyasında en fazla kamu borcuna sahip 10 ülkenin toplam borç yükü 2025’te yaklaşık 1,73 trilyon dolara ulaştı. 405,1 milyar dolarlık yükümlülükle Suudi Arabistan listenin başında yer alırken, Mısır ikinci sırayı aldı.
Küresel kamu borç seviyesinin dünya hasılasının yüzde 94’üne yaklaştığı ve IMF öngörülerine göre 2029 senesinde küresel milli geliri yakalayacağı bir ortamda, bölgedeki mali göstergeler kritik eşiğe geldi. Toplam tutarları 793 milyar doları geçen borç bakiyeleriyle Suudi Arabistan ve Mısır sıralamanın tepe noktasında konumlandı.
Nominal borçlanmada 405,1 milyar dolara (1,519 trilyon riyal) ulaşan Suudi Arabistan ilk sıraya oturdu. Suudi Arabistan Ulusal Borç Yönetim Merkezi kayıtları, mezkur meblağın 251,6 milyar dolarlık kısmının iç piyasadan, 153,5 milyar dolarlık bölümünün ise dış borçlanmadan kaynaklandığını gösterdi. İkinci basamaktaki Mısır’ın borç tutarı 388 milyar dolar (18,471 trilyon Mısır lirası) seviyesine çıkarken, Birleşik Arap Emirlikleri 208,1 milyar dolarla üçüncü oldu. Bu ekonomileri 150,3 milyar dolarla Cezayir ve 139,4 milyar dolarla Irak takip etti.
Borcun Milli Gelire Oranında Sudan Zirvede
Mali hacimlerin haricinde borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı değerlendirildiğinde risk görünümü farklılaştı. Borcun GSYH’ye oranı Suudi Arabistan’da yüzde 31,8 ve BAE’de yüzde 33,9 seviyesinde gerçekleşirken; çatışma sürecindeki Sudan yüzde 204,4 ile oransal olarak bölgenin en yüksek borç baskısı altındaki ülkesi oldu. Mısır’da bu oran yüzde 86,8, Cezayir’de yüzde 52,1, Irak’ta ise yüzde 52,8 olarak kaydedildi. Nominal toplamda alt sıralarda bulunan Bahreyn yüzde 144,3 (70,6 milyar dolar) ve Libya yüzde 153,8 (67,1 milyar dolar) ile rasyo bakımından en riskli kümede yer aldı.
Bölgenin borç stoku sıralaması şu şekilde gerçekleşti:
Suudi Arabistan: 405,1 milyar dolar
Mısır: 388 milyar dolar
BAE: 208,1 milyar dolar
Cezayir: 150,3 milyar dolar
Irak: 139,4 milyar dolar
Fas: 125,4 milyar dolar
Katar: 93 milyar dolar
Sudan: 80,9 milyar dolar
Bahreyn: 70,6 milyar dolar
Libya: 67,1 milyar dolar
Uluslararası likidite koşullarındaki sıkılaşma ve yükselen finansman giderleri, bölgedeki petrol ithalatçısı ekonomilerin mali dengelerini zorladı. Dünya Bankası analizleri, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki petrol ithalatçılarında faiz yükünün kamu gelirlerinin tahminen yüzde 40’ını kapsayacağını tespit ederken; IMF yönetimi yönetimlere mali tamponları tahkim etme ve borç seyrini kontrol altına alacak orta vadeli mali disiplin mekanizmalarını süratle uygulama çağrısı yaptı.
